Inleiding

In de christelijke traditie is het Onze Vader uit zijn eigen eerste context gepeld en wat je noemt een eigen leven gaan leiden. Zo is het een klassieker kunnen worden, maar  dit is de interpretatie niet alleen ten goede gekomen. Het Onze Vader past allereerst in deze context van de Bergrede. Hier vanuit krijgen de woorden hun lading. Je zou kunnen zeggen dat het OV het ‘prioriteitenlijstje’ is van de volgelingen van Jezus.

Het gaat dus om de dingen die er op aankomen. De dingen die Jezus aan het hart gingen:

1. dat Godsnaam wordt geheiligd, niet verkracht

2. dat Gods rijk zal komen, niet wij koning kraaien

3. dat Gods wil geschiedt en niet wij alleen onze  eigen zin doen

4. dat wij  genoeg leeftocht hebben op onze weg

5. dat wij de vrede leren  en de kunst van het goedmaken

6. dat wij het rooien en niet ten onder gaan.

De volgelingen wisten zich geroepen, zijn op weg gegaan, wagen het er op, zout en licht zijn en hoe houd je dit nu vol, hoe blijf je erbij, in die verbondenheid, in die vrije ruimte waarin je weer kunt opladen. Gebed als ‘docking station.  Niet om af te schuiven naar God, maar om  in de stroom/ kracht/  van de Geest  ons te binnen te brengen wat ertoe doet en dit opnieuw op ons nemen.

Overdenking

Twee mannen trokken samen te voet van stad tot stad. Toen het onderweg tijd voor het avondgebed was, hulde de een zich in zijn gebedsmantel en bad uit zijn hoofd het Achttiengebed, het klassieke joodse gebed voor het einde van de dag.  De ander hield de handen voor zijn ogen en zei het alfabet op. Toen ze klaar waren lachte de eerste zijn metgezel uit. Noem jij dat bidden, jij onwetende stommeling? Maar de ander zei: ik kan niet bidden, daarom geef ik God de letters en Hij maakt er wel een gebed van.

Die nacht werd de eerste ernstig ziek en voelde het leven uit zich wegvloeien. Toen riep hij God aan en bad: Wat heb ik gedaan, dat ik dit verdien? Toen gaf God hem ten antwoord: Dat is omdat je mijn dienaar bespot hebt. Maar de zieke zei: Hij kon niet eens bidden, hij zei alleen het alfabet op. Toen antwoordde God opnieuw. Je vergist je, Hij kon bidden, want hij deed het met heel zijn hart. Jouw mond spreekt de zinnen en de woorden, maar dan bid je nog niet met je hart.

Veel mensen zijn er verlegen mee, laten we maar eerlijk zijn, en misschien zijn er wel meer die dat zielsgraag en met overgave weer zouden willen? Het lijkt er op alsof die verlegenheid in ieder geval teruggaat tot op Jezus tijd. Zijn discipelen vragen toch niet voor niets, Heer, leer ons bidden.  Net alsof  wanneer je Hem hebt meegemaakt, niet zomaar meer om alles kunt bidden, niet meer met al je verlanglijstjes hoeft aan te komen, en niet alles van wat wij wensen ook werkelijkheid wordt, hoe waarachtig en hartverscheurend  jammer dat soms ook echt zijn kan.  Een deel van de verlegenheid zit dan ook natuurlijk in onze voorstelling van God.  Met beelden van Sinterklaas voor ogen, komen we er niet uit, maar misschien is het een eind in de goede richting om het geheim van wie en wat we God noemen, te treffen met een Tegenover, een luisterend oor, bodem die draagt en richting die gewezen wordt. Wie weet helpt dat ons  om wat dichterbij te komen.

Bidden is natuurlijk niet zomaar vragen om alles. Iemand omschreef in een boekje over bidden ooit dat mensen drie fasen doorlopen in hun bidden. Bidden begint met nazeggen, nabidden wat je geleerd hebt, zoals bijv de tekst van het OV.  Vervolgens wordt het meer persoonlijk en kan alles ter sprake komen van eindexamen tot mooi weer. Tenslotte is er een derde fase waarin we leren begrijpen waar het God omgaat en waartoe we worden genodigd. Dan verandert ons bidden opnieuw tot wat nodig is.  Ik wil vanochtend een paar dingen over bidden en gebed aanreiken.

Bidden is  je af proberen te stemmen op God, op zijn golflengte, op zijn lijn, op wat er werkelijk toe doet, op wat blijvend is en van waarde, je los maken van wat er niet toe doet.

Bidden is in beweging komen, een veranderingsproces aangaan. Je laten leiden, lokken, je openstellen voor die richtinggevende en inspirerende kracht die we uit verlegenheid meestal maar aanduiden met de Heilige Geest, kracht van God  die heelt en vernieuwt, moed geeft, en kracht.

Sommigen van jullie bidden misschien nooit, een ander leeft nog sterk met ‘handen vouwen en oogjes toe’, een derde bidt in de trein of op de fiets of tijdens het uitlaten van de hond of juist alleen in tijden van nood, want die leert nog steeds bidden en dat is alleen maar iets om blij mee te zijn!  Weer een ander heeft zich eigen gemaakt om  even stil te zijn, iedere dag  een kwartiertje voor God, wat lezen, een psalm of even stil zijn de gedachten laten komen en gaan. Ik ben het steeds beter gaan begrijpen waarom mensen dat doen, en het als waardevol beleven.

Want bidden is naar binnen kijken, bewust worden van wat er in je leeft en omgaat aan gedachten, gevoelens,  flarden en fragmenten en  wat daaronder zit  en wat anders geen aandacht krijgt in de waan van de dag en de mallemolen van de weken die vliegen.

Bidden is ruimte maken, stil worden, stil vallen, ruimte maken in je hart zodat er ook wat bij kan,  je wat zou kunnen ontvangen: een ander gevoel, een ander perspectief op hetzelfde. Niet meer samenvallen met de stroom van gebeurtenissen en gedachten of er zelfs in op en ondergaan. Stop, ho, even een pauzemoment tegen de hektiek, dat treffende modewoord voor nietsontziende activiteit en koortsachtige bedrijvigheid. Daar zit kracht in, bewustzijn van wie je zelf bent en wat er met je gebeurt zodat je bijvoorbeeld niet alleen maar gefrustreerd of  verdrietig bent, maar je frustraties of verdriet hebt. Voelt u het verschil. Samenvallen of er wat mee kunnen doen.

Bidden is een beroep doen op je betere ik. Je oefent om door Gods bril te kijken, met andere en open ogen. Een oefening in mildheid en mededogen in  een harde en vaak onverschillige wereld en proberen te voorkomen dat je ook zo wordt dat je vooral met je eigen belangen bezig bent en oog verliest voor de ander.  Om niet hardvochtig te worden

Bidden is je openstellen voor wat groter is dan jij, dat Tegenover die of dat niet meegeeft, en die aanspreekt, tot eerlijkheid uitdaagt,  je wensen en verlangens zuivert en die  waarachtigheid lief heeft.  Een geconcentreerd puzzelen aan je levensweg voor het aangezicht van God zodat er wat in je kan gaan groeien, en er vruchten zijn die voorzichtig in je rijpen gaan.

Bidden is wat doen met je negatieve emoties, met je woede en je wraakzucht, je wrok en jen ergernis. Niet vergeten dat je ze hebt, zodat ze geen bezit van  je nemen en je gaan beheersen. Er zijn namelijk giftige emoties die je innerlijk huis bezetten en overhoop halen. Gifkikkers, vol met gif  en wat doe je met het gif dat je onvermijdelijk binnenkrijgt?

Bidden hier in deze kring van de gemeente  doen we voor de wereld voor mensen voor onszelf. Dat gaat   bijna automatisch, bidden voor je zelf en bidden voor anderen  die je wil laten delen in diezelfde geestkracht  en in die zelfde liefde. Ik geloof daarin dat dit goed is, dat we er liefde mee vermenigvuldigen en de kilte en de onverschilligheid op de vlucht jagen.  Bidden voor mensen,  ja,  mensen die je dierbaar zijn, waar je zorg voor draagt, moet leren loslaten, en ja, ook mensen waar je niks mee hebt, boos op bent, die je te na zijn gekomen. Soms denk ik wel eens dat dit het meeste helpt, want zo kan er lucht bij, iets zuiveren, naar bovenkomen waarmee je verder kunt om zo goed mogelijk te leven in geloof hoop en liefde.

En dan na de stilte zijn er die oude woorden voor de weg die voor ons ligt. Na de ruimte van de stilte en onze persoonlijke verwevenheid met  God en mensen is er die gezamenlijke afsluiting met de oude en soms ineens weer nieuwe woorden van het Onze Vader. Oude woorden om te zingen of te zeggen, nieuwe woorden om  er weer wat dichterbij te komen.

In zoveel variatie en met straks deze woorden van een proefversie van mijn hand en met dank aan Taakgroep Vieren en openheid voor beter en anders. Het zijn maar woorden en niet beter dan dat oude gebed van die man uit het verhaal van zonet die het alfabet opzei voor de Eeuwige.  Aleph, beth gimel daled,  Alpha, beta, gamma, delta, A, B, C, D,  Lieve God nogantoe, dat wij ons ontfermen over elkaar. Amen

Gerke van Hiele

Verborgen Aanwezige

dat uw Naam aan het licht mag komen

dat tastbaar wordt de wereld naar uw hart

dat gegaan wordt uw weg van barmhartigheid

dat wij ontvangen wat we nodig hebben

om onze bestemming te leven

dat wij elkaar durven vergeven en niet laten stikken,

maar zoeken naar vrede

Dat wij niet losraken, als het lastig wordt,

maar verbonden blijven met U

Geef ons daartoe de moed en de spankracht

het geloof, de hoop en de liefde

die van U komt

vandaag en alle dagen

totdat alles is voltooid.

Amen