9 mei 2010 | Over Simon Petrus. Part Two. Over zelfinzicht (Johannes 21: 13-25)

Dat er nog een deel 2 zou volgen. Petrus, een part two dat zal hij inderdaad zelf niet hebben gedacht. Wat zit er nog in na zo’n lange en zwarte vrijdag, na alle ontkenning en verloochening. De haan kraaide, Petrus weent bittere tranen en verdwijnt in de coulissen van het verhaal.

We kennen dit wel. Die ervaring dat je iets niet op tijd in de gaten hebt, niet op tijd wakker bent. We snappen ook wel hoe geleidelijk zo iets soms gaat. Zo’n proces van verwijdering,van afstand nemen en je niet laten kennen op zoveel momenten in je leven. Soms geeft dat niet, er kraait geen haan naar, zeggen we dan, hopen we dan, denken we dan. We hopen dat we er wel mee weg komen en dat wat we doen en laten geen consequenties heeft. Soms is dat ook zo, maar vaak ook niet.

Vertrouwder is het echter om op zoiets afgerekend te worden of een ander af te rekenen. We noemen dat inmiddels een afrekencultuur. Alles wordt genoteerd en in rekening gebracht, alles krijgt een plek op je cv en kleeft je aan. Van die vlekken en smetten, een donkere periode, lastig om omheen te praten en om in perspectief te zien of te zetten. Wat kan het verleden je toch opbreken. Wat doet het met een mens om zo vastgenageld te worden door wat misging en scheef liep. Het valt niet mee om daar mee verder te gaan, met zo’n last die je met je mee zeult en als het ware steeds weer over struikelt.

Dit afrekenen staat haaks op het evangelie. Het evangelie voor vanochtend is dat er überhaupt en altijd een deel 2 is. Dat dit voor de apostel Petrus ook nog een buitengewoon invloedrijk deel 2 zal zijn is in wezen onbelangrijk. Dat er een deel 2 is, dat is wat telt! Petrus, part two wil zeggen dat een mensenkind niet afgerekend wordt op zijn fouten en falen, niet afgerekend wordt op zijn verleden en tot niets meer in staat geacht.

Dit veronderstelt wel een messiaanse wijze van kijken naar mensen is. Een manier van kijken die a) niet afschrijft en b) ook niet soft is, of naïef of goedgelovig. Dat is wat zichtbaar wordt in dat eerste evaluatiegesprek in de geschiedenis van de mensheid. Petrus zal het er warm van hebben gehad, wie weet peentjes van hebben gezweet. Maar het moet, er is geen andere weg!

Jezus en Petrus kunnen niet zomaar weer verder met elkaar. Opnieuw beginnen is wat anders dan zand erover! Vergeten is een illusie zoals we allemaal weten, want na een verkeerd woord springen de oude koeien weer uit de sloot. Niks zo vitaal en tot op hoge leeftijd als oude koeien, niet te geloven!

En schuldgevoelens kunnen zeer vruchtbaar zijn maar ook zeer onvruchtbaar. Ze zijn bedoeld als goddelijke impulsen om je in gang te zetten, iets goed te laten maken, te herstellen, maar werken soms ook isolerend en ziekmakend.

Jezus wil het daarom echt weten van Petrus, tot hem doordringen, de waarheid laten indalen en ontdekken wat dit met hem gedaan heeft en welke nieuwe bodem is gelegd. Zo dat er iets nieuws kan groeien, iets nieuws zichtbaar worden, en een nieuwe en begaanbare weg in het vizier komt.

Het lijkt er op dat Petrus gegroeid is in zelfkennis. Dat pijnlijke proces dat niet zonder zelfonthulling kan. Hij ontdekt heeft dat hij niet langer is wie hij dacht, wie hij graag zou willen zijn. (Voortschrijdend inzicht is een eufemisme!) Vaak heb je een ander nodig voor die onthulling die tot zelfkennis leidt. Iemand die een grens aangeeft, wat tegen je zegt, iets wat je in een flits als waarheid herkent. Soms duurt dat jaren. Is het wel tegen je gezegd, maar kon je het niet horen.

Maar vaak genoeg lukt dat wel! Val je niet samen met je verleden, met wat je deed of liet, begreep of niet begreep. Vaak genoeg kan je toch dingen leren, oppakken, gaan begrijpen, de andere kant leren zien. Met andere ogen leren kijken, minder vervuld van je zelf en met meer oog voor de ander. Gaandeweg kun je vrijer worden, minder ik en meer je zelf, meer beschikbaar, meer handelbaar, meer bruikbaar op die ene Koninklijke weg…

Om maar te zeggen. Er is ook nog een ander, tweede leven met nieuwe kansen en mogelijkheden. Dat is een geschenk een genade, iets om te ontvangen en ook om zelf doorgeven aan de mensen op onze weg, opdat we niet uit elkaars genade vallen en losraken en onvindbaar worden.

Daarom viste de Levende zijn Simon Petrus op daar aan de oevers van de zee, waar het ooit ook begon met vissen en het breken van het brood. Bittere tranen vloeiden en dan toch weer die ongeëvenaarde Stem: kom, volg mij. Je zult liefde leven, liefde delen op leven en dood. Amen.

Gerke van Hiele

Gebeden

Gij God van ons leven,
Jij die waakt en doet ontwaken
Ons tot leven roept, nogmaals roept,
niet loslaat; mensen niet los laat
 
Voor onze wereld, bidden wij
Met haar blinde vlekken
Haar kloven en haat.
   
Om ogen die open gaan
Om het bouwen van bruggen
tussen religies en culturen 
 
We bidden voor mensen zoals ze zijn,
Vragend, te veeleisend soms,
Schurend en slijpend aan de ander
die niet genoeg is.
   
Om ruimte voor wat anders is
Om  acceptatie,
zorgzaamheid
om  groeiend levensgeluk   
 
We bidden voor ons eigen leven, zover als we zijn,
Voor wat nog maar net is gaan dagen; besef, nog pril en kwetsbaar
 
Om tijd en aandacht,
Dat we steviger worden
stapje voor stapje
 
Om voor wie we zijn mogen
Iedere morgen een kans
Om ons te hernemen
En te leven in uw licht
 
In de stilte noemen we de namen
van hen naar wie ons hart uitgaat.
 
Om onze weg in vrede en vreugde te vervolgen
bidden wij U samen,
 
God, verborgen aanwezig

Amen