15-1-2012 | Oecumenische dienst, over verbondenheid, Habakuk 3:17-19 en Kor. 15:51-58

Ik ontdekte deze week dat er een Nederlands bandje bestaat dat ‘Vinger in de dijk’ heet. Veel Hollandser kan het niet. Dat moet afkomstig zijn van het verhaal van die ene en echte Hollander Hans Brinker die toen de nood het hoogst was zijn vinger in de dijk stopte en het land redde. Misschien vinden we dat wel het prachtigst en wat zou het mooi zijn wanneer er weer zo’n Hollander zou opstaan die de klus zou klaren en wij veilig kunnen blijven wegkruipen achter dijken. Want ja, het is crisis in meervoud. Maar tot mijn verbazing is een van de liedjes van de band ‘Ik kan het niet alleen’! Zo is het, tijd voor samen, tijd voor verbondenheid, want het komt er op aan. Het is onze gezamenlijke opgave.

8-1-2012 | Over de tijd n.a.v. Prediker 3: 1-8,15

We lazen zonet een prachtig stukje Prediker. Doorgaans klinkt deze tekst eerder op een trouwerij of bij een afscheid van een dierbaar mens. Ik realiseer me dat het ook net even anders klinkt zo net over de drempel van het nieuwe jaar. Het is pure poëzie, prachtige cadans met een een eigen betovering, maar waar gaat het nu eigenlijk over? Wat wil dit zeggen? Het lijkt op het eerste gehoor geruststellend. Er klinkt acceptatie in door, net als in de trouwbelofte over goede dagen en kwade dagen. In ziekte en gezondheid, rijkdom en armoede, for better for worse. Ik wil er een paar dingen over zeggen.

24-12-2011 | Over de os en de ezel, Jesaja 1: 2-3, 11:6-9 en Lucas 2:1-20 

Over de os en de ezel. Ik hoorde al even een loei van opluchting dat het vanavond niet alleen over het Kind gaat, maar ook over onszelf. Even schrikken misschien, maar waarom hebben we eigenlijk zo’n negatief beeld van ezels? Volgens een recent mindfulnessboek duidt al dat ‘ia’ op Innerlijke Aandacht. Dat is de wijsheid van de ezel, en als je de politiek een beetje hebt gevolgd, dan krijg je toch de indruk dat er al gretig in gelezen wordt.

Het is een merkwaardig koppel dat in de bijbelse kerstverhalen helemaal niet voorkomt, en dat pas later een plaatsje zich heeft verworven in de middeleeuwse kerststal. De evangelist Matteus vertelt over de wijzen uit het oosten en koning Herodes. Lukas vertelt over de herders en de engelenzang, over de volkstelling en de kribbe. Maar geen van de evangelisten vertelt iets over een os of over een ezel.

Het eerste wat ik ontdekte is dat het ‘voorbeelddieren’ zijn. Zo staan ze al klaar in het eerste kritische hoofdstuk van het boek Jesaja. Daar zegt God volgens de profeet: “Ik heb kinderen grootgebracht en opgevoed, maar zij zijn van Mij afvallig geworden. Een rund kent zijn eigenaar en een ezel de krib van zijn meester, maar Israël heeft geen begrip, mijn volk geen inzicht.” (Jesaja 1:2-3).

Zij geven dus het goede voorbeeld, zodat jij je gaat afvragen wat zij wel snappen en jij mogelijk nog niet of even kwijt bent. Het rund en de ezel weten waar ze vandaan komen, wie hun meester is, wie hen voedt. Zo ’n beest snapt dat, maar de mensen waar Jesaja tegen spreekt niet. Er gaat een profetisch appèl van ze uit:’ Wie is er nu de echte ezel? ‘Er zijn momenten in je leven dat die vraag bij je bovenkomt en je daar vervolgens ook wat mee mag doen. Mmmmmmmmm, zei de os die doorgaans wat stiller is.

11-12-2011 | Over je laten onderbreken en de aankondiging van de engel, Lucas 1: 26-38

De aankondiging aan Maria is een van de meest geliefde thema’s in de beeldende kunst. In de vroege middeleeuwen wil de engel zijn bericht nog wel eens buiten aan Maria doorgeven. Later komt hij meestal van links een vertrek binnen waar Maria op een stoel in de bijbel zit te lezen. Soms springt de engel enthousiast naar binnen, soms is hij al geknield. Vaak is er een duif te zien die aan komt vliegen of die boven Maria aan het neerdalen is. In de latere middeleeuwen komt er soms een piepkleine baby aanvliegen. . Nog wat later, bijvoorbeeld bij Rembrandt zien we ook aandacht voor het overrompelende, het verstorende van de plotselinge binnenkomst van de engel. Prachtig al die verbeeldingskracht, al die kostbare plaatjes van de geloofstraditie die iets verbeelden van het geheim dat hier ter sprake komt.